Mapa strony
Przejdź do treści

Getto

Chaim Mordechaj Rumkowski

Izolacja społeczna, pogłębiona obowiązkiem noszenia żółtych „łat”, była zaledwie wstępem do fizycznego odizolowania Żydów. Zakładane początkowo plany wywiezienia wszystkich łódzkich Żydów z miasta włączonego w granice Trzeciej Rzeszy okazały się niewykonalne, stąd w rozważaniach niemieckich władz pojawiła się idea fizycznego oddzielenia łódzkich Żydów w przeznaczonej na ten cel dzielnicy zamkniętej. Pierwsze informacje o pomyśle odseparowania łódzkich Żydów pojawiły się w okólniku prezydenta rejencji Friedricha Ubelhoera z 10 grudnia 1939 r. Zgodnie z nim, rozwiązanie to miało mieć charakter tymczasowy, przyjęty do czasu umożliwienia całkowitej ewakuacji Żydów z miasta. Projekt uzyskał ostatecznie akceptację najwyższych władz Trzeciej Rzeszy. 8 lutego 1940 r. prezydent policji Johannes Schäfer wydał zarządzenie, na mocy którego wszyscy mieszkający w Łodzi Żydzi mieli przenieść się na teren wytyczonej na Starym Mieście i Bałutach „dzielnicy zamkniętej”. Do końca kwietnia 1940 r. na obszar planowanego getta przenieśli się wszyscy mieszkający poza nim łódzcy Żydzi. Przesiedlenia odbywały się w czasie srogiej zimy w atmosferze terroru. Początkowo miały charakter planowy, później zaś przybrały formę panicznej ucieczki w obawie o życie przy jednoczesnej próbie ocalenia resztek dobytku.

Granice getta zamknięto 30 kwietnia 1940 r. Od tego momentu nikt nie mógł opuścić jego obszaru – wzdłuż ogrodzenia z desek i drutu kolczastego ustawiono posterunki niemieckiej policji ochronnej Schupo, której zadaniem było pilnowanie, aby nikt nie opuścił granic „dzielnicy zamkniętej”. Nadzór nad gettem sprawował podlegający nadburmistrzowi Łodzi (od 11 kwietnia 1940 r. Litzmannstadt) niemiecki Zarząd Miejski za pośrednictwem specjalnie powołanej do tego celu komórki nazwanej Ernahrungs- und Wirtschaftsstelle Getto, która jesienią 1940 roku została przemianowana na samodzielny wydział Zarządu Miejskiego pod nazwą Zarząd Getta (Gettoverwaltung). Jego kierownikiem został pochodzący z Bremy kupiec Hans Biebow. Kompetencje Zarządu Getta były szerokie – obejmowały sprawy związane z aprowizacją getta, uruchomienia i rozbudowy produkcji oraz wykorzystania potencjału fabryk i warsztatów (tzw. resortów pracy). Istotną gałęzią działalności komórki była także grabież mienia należącego do więźniów getta. Gettoverwaltung konkurowała w tym względzie z innymi niemieckimi instytucjami – przede wszystkim z Gestapo i policją kryminalną Kripo. Zarządowi Getta podlegała bezpośrednio cała żydowska administracja getta.

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej. Więcej o polityce prywatności