Mapa strony
Przejdź do treści

Pierwsze miesiące okupacji

Granica getta od strony Starego Rynku

Niemieckie oddziały wkroczyły do miasta 8 września 1939 r. Od początku okupacji łódzcy Żydzi zostali poddani surowym represjom. Przybierały one rozmaite, niekiedy bardzo brutalne formy – od zmuszania do ciężkich i poniżających prac porządkowych, poprzez rabunki, pobicia do zabójstw. Sankcjonowało je okupacyjne prawo wprowadzane za pomocą rozporządzeń przez niemieckie władze. Szykany dotknęły niemal każdej dziedziny życia. Szczególnie nasilony był rabunek mienia należącego do Żydów – przyjmował on formy samowolnych kradzieży i rozbojów, dokonywanych przez mundurowych oraz miejscowych sympatyków nazizmu, a także formy zorganizowane: przejmowanie sklepów, warsztatów czy całych zakładów przemysłowych. W połączeniu z represyjnym ustawodawstwem zakazującym posiadania większych ilości gotówki i uniemożliwiającym dostęp do depozytów i kont bankowych, zakazującym handlu określonymi rodzajami towarów oraz nakazującym zwolnienie wszystkich żydowskich pracowników, doprowadziło to do pozbawienia większości łódzkich Żydów źródeł zarobkowania. Poza sferą gospodarczą ograniczenia objęły także kwestie religijne i kulturalne – zamknięto, a następnie zniszczono synagogi, zabroniono obchodzenia świąt, rozwiązano wszystkie organizacje społeczne, polityczne, zawodowe i kulturalne. Żydom zabroniono wchodzenia na główną ulicę miasta – Piotrkowską – oraz do łódzkich parków, korzystania ze środków komunikacji publicznej i opuszczania miasta. Pozostali w Łodzi przedstawiciele inteligencji i wybitni członkowie społeczności żydowskiej trafiali do naprędce zorganizowanych aresztów, skąd wielu z nich wywożono i rozstrzeliwano w okolicznych lasach w ramach prowadzonej tzw. Intelligenzaktion.

W połowie listopada 1939 r. wszyscy Żydzi zostali zmuszeni do noszenia na prawym ramieniu żółtej opaski, zastąpionej później żółtą gwiazdą Dawida, tzw. łatą, noszoną na piersiach i plecach. Dawid Sierakowiak, nastolatek prowadzący dziennik, zanotował wówczas: „Wracamy do średniowiecza. Żółta łata znów staje się częścią stroju żydowskiego”. W kolejnych tygodniach wprowadzono także nakaz oznakowania tym samym symbolem wszystkich mieszkań i domów należących do Żydów. Za niepodporządkowanie się nakazowi groziły surowe sankcje.

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej. Więcej o polityce prywatności